Kiedy w budynku rozlega się alarm, nie ma czasu na to, żeby zastanawiać się, którędy uciec. Liczą się sekundy. Co jest wówczas najważniejsze? Oznakowanie dróg ewakuacyjnych. Na tyle szczegółowe, że nawet w stresie, wśród dymu, ograniczonej widoczności, hałasu, ludzie będą w stanie bezpiecznie wydostać się na zewnątrz. W artykule wyjaśniamy, jak oznaczyć wyjścia ewakuacyjne zgodnie z przepisami oraz jak powinny wyglądać drogi ewakuacyjne.

Oznakowanie dróg ewakuacyjnych, czyli przepisy zawsze są najważniejsze

Oznakowanie ewakuacyjne w Polsce reguluje przede wszystkim Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. oraz norma PN-EN ISO 7010, które określają wzory, kolory i zasady rozmieszczania znaków. Wymagają one stosowania zielono-białych, fotoluminescencyjnych oznaczeń umieszczanych na odpowiedniej wysokości i w miejscach widocznych podczas ewakuacji. Za prawidłowe oznakowanie odpowiadają właściciele i zarządcy obiektów, którzy muszą dbać o regularną kontrolę stanu i czytelności znaków.

Właściciel powinien przystosować przestrzeń do:

bezpiecznej i szybkiej ewakuacji,
przeprowadzenia akcji ratowniczej,
czytelnego rozpoznania elementów systemu bezpieczeństwa.

Znaki ewakuacyjne są częścią większego systemu. W dużych obiektach przemysłowych rola oznakowania jest podwójnie ważna, bo drogi ewakuacyjne są często długie, a nawet wielokierunkowe.

Drogi ewakuacyjne – przepisy dotyczące warunków technicznych

Co jest nadzwyczaj ważne? Otóż drogi ewakuacyjne muszą zapewniać bezpieczną i sprawną ucieczkę w sytuacjach zagrożenia, dlatego ich szerokość, wysokość i przebieg regulują przepisy. Szerokość drogi poziomej zależy od liczby osób – minimum 0,6 m na 100 osób, ale nie mniej niż 1,4 m, a przy ewakuacji do 20 osób dopuszcza się 1,2 m.

Wysokość dróg ewakuacyjnych musi wynosić co najmniej 2,2 m, a w przypadku lokalnych obniżeń może być zmniejszona do 2 m, pod warunkiem że odcinek taki nie przekracza 1,5 m na każde 10 m długości drogi. Drzwi ewakuacyjne w większości budynków powinny otwierać się na zewnątrz, szczególnie jeśli jednocześnie przebywa w nich ponad 50 osób lub występuje ryzyko wybuchu.

Drogi ewakuacyjne nie mogą być zastawiane meblami, sprzętem ani innymi przeszkodami, a w klatkach schodowych należy zapewnić minimalną szerokość biegu 1,2 m i spocznika 1,5 m wraz z odpowiednią odpornością ogniową.

Oznakowanie wyjść ewakuacyjnych – przepisy dotyczące rozmieszczenia

Najważniejsza reguła brzmi, że znaki ewakuacyjne muszą znaleźć się w każdym miejscu, w którym może pojawić się wątpliwość co do kierunku ewakuacji.

Tak więc znakami ewakuacyjnymi oznakowuje się:

wszystkie drogi i wyjścia ewakuacyjne,
pomieszczenia z wymaganymi dwoma wyjściami,
schody, przejścia między strefami, zakręty korytarzy,
miejsca zbiórki,
urządzenia ewakuacyjne (rękawy, drabiny, maski ucieczkowe).

Oznakowanie ewakuacyjne – przepisy

W praktyce rozmieszczenie znaków powinno tworzyć ciągłość wizualną. Oznacza to, że:

z każdego miejsca na drodze ewakuacyjnej musi być widoczny następny znak,
znak nie może być zasłonięty (regałem, maszyną czy instalacją),
znaki muszą kierować ruchem tak, żeby nie było ani jednego ślepego zaułka.

W halach i fabrykach problemem często bywa zmienny układ wyposażenia, dlatego że występują przesuwane regały czy tymczasowe ścianki. Każdy właściciel powinien zatem pamiętać, żeby kontrolować co jakiś czas rozkład urządzeń względem znaków ewakuacyjnych.

Wysokość montażu, czyli zasady rozmieszczania znaków ewakuacyjnych

Zgodnie z normami znaki należy montować:

na wysokości ok. 150–160 cm – czyli na poziomie linii wzroku większości osób,
lub nad drogą ewakuacyjną, minimum 200 cm, żeby nie kolidowały z ruchem.

W sytuacji awaryjnej ludzie poruszają się instynktownie, a zatem patrzą przed siebie. Jeśli znak znajdowałby się za wysoko, mógłby zostać łatwo przeoczony. Natomiast zbyt nisko, zasłonięty. Warto także pamiętać, że jeśli znak jest widoczny pod nietypowym kątem (ponad 5° od osi wzroku), powinien być odpowiednio większy.

Czy oświetlenie też ma znaczenie względem oznakowania dróg ewakuacyjnych?

Idealne miejsce na rozmieszczenie oznakowania to:

naprzeciwko źródła światła,
miejsce oświetlane z frontu,
ale nie pod bocznym światłem, które pogarsza czytelność.

W budynkach używanych przy włączonym oświetleniu podstawowym trzeba stosować oświetlenie awaryjne, żeby oznakowanie ewakuacyjne było widoczne także wtedy, gdy zabraknie prądu. Podświetlane znaki mogą być oświetlane od frontu lub od tyłu – światłem przechodzącym.

Jak duże powinny być znaki ewakuacyjne?

Wymiary znaków określą normy, a ich wielkość zależy od odległości, z jakiej muszą być widoczne.

Dla przykładu znak „WYJŚCIE EWAKUACYJNE” ma wymiary:

200 mm szerokości – odległość widzenia do 20 m,
300 mm – widoczność 20–30 m,
400 mm – widoczność 30–40 m.

Można też obliczyć wymaganą wielkość:

h = D / Z,

gdzie:

h – mniejszy wymiar znaku,
D – odległość widzenia,
Z – współczynnik (100 dla znaków oświetlonych punktowo, 200 dla podświetlanych od tyłu).

Na przykład w halach i magazynach pełnych regałów lepiej stosować nieco większe znaki.

Z czego wykonuje się znaki ewakuacyjne?

Znaki ewakuacyjne powstają z folii samoprzylepnych (zwykłych i fotoluminescencyjnych), płyt PCV (w tym trudnopalnych), aluminiowych lub stalowych oraz sztywnych płyt fotoluminescencyjnych. W halach prym wiodą płyty PCV, gdyż są lekkie i dobrze widoczne. Natomiast w tunelach, garażach i miejscach narażonych na uderzenia lepiej sprawdzają się aluminium lub stal.

Oznakowanie poziome w oznakowaniu wyjść ewakuacyjnych

Wielu inwestorów skupia się wyłącznie na znakach ściennych, jednak oznaczenia poziome to kolejny fundament. Oznaczenia poziome obejmują linie wyznaczające przebieg drogi ewakuacyjnej, strzałki kierunkowe, granice stref bezpieczeństwa oraz miejsca zbiórki do ewakuacji. Dodatkowo stosuje się pasy zakazu składowania i ostrzegawcze oznaczenia przy przeszkodach.

W naszej pracy, przy malowaniu linii w halach, fabrykach i na parkingach, widzimy, jak ogromną różnicę robi dobrze oznaczona podłoga.

Oznakowanie poziome powinno wskazywać:

przebieg drogi ewakuacyjnej,
kierunek ruchu strzałkami,
granice stref i przejść,
tereny bez składowania (by droga nie była zastawiona),
miejsca zbiórki na zewnątrz obiektu.

Jesteśmy w stanie zaryzykować stwierdzenie, że poziome i pionowe oznaczenia są jak yin i yang.

Jeśli potrzebujesz profesjonalnego oznaczenia poziomego, zapraszamy do kontaktu – dobierzemy odpowiednie technologie, które zapewnią bezpieczeństwo w strefach wyjść ewakuacyjnych, ale nie tylko. Malujemy też pasy, miejsca postojowe oraz wiele innych poziomych oznaczeń w halach, fabrykach i na parkingach.

FAQ – Oznakowanie dróg ewakuacyjnych

1. Jakie przepisy regulują oznakowanie ewakuacyjne w Polsce?

Oznakowanie ewakuacyjne należy stosować zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. oraz normami PN-EN ISO 7010. Przepisy i wymagania mówią przepisy, jakie tabliczki i znaki drogi ewakuacyjnej należy stosować. Ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa osobom przebywającym w obiektach budowlanych w sytuacji zagrożenia.

2. Kto odpowiada za prawidłowe rozmieszczenie znaków ewakuacyjnych?

Za rozmieszczenia znaków ewakuacyjnych odpowiada właściciel lub zarządca obiektu. Powinien regularnie kontrolować stan tabliczek i znaków fotoluminescencyjnych. Obowiązującymi przepisami należy zapewniać możliwość ewakuacji i prawidłowe prowadzenie drogi do wyjścia.

3. Gdzie należy umieszczać znaki ewakuacyjne w budynku?

Znaki drogi ewakuacyjnej powinny być umieszczone w miejscach, w których osoby mogą mieć wątpliwości co do kierunku ewakuacji. Należy umieszczać je przy schodach, drabinach ewakuacyjnych, zakrętach korytarzy i lokalizacji wyjść ewakuacyjnych. Znaki ewakuacyjne uzupełniające powinny być widoczne prostopadle do kierunku ruchu, aby były czytelne w sytuacjach zagrożenia.

4. Na jakiej wysokości montować znaki ewakuacyjne?

Zasady rozmieszczenia znaków mówią, że tabliczka powinna być umieszczona na wysokości co najmniej 150–160 cm lub minimum 200 cm od podłogi. Znaki powinny być widoczne dla osób przebywających w obiektach budowlanych. W przypadku znaków umieszczonych pod nietypowym kątem należy zastosować większą wielkość znaków, uzależnioną od odległości widzenia.

5. Czy oznakowanie powinno być fotoluminescencyjne lub podświetlane?

Znaki fotoluminescencyjne lub podświetlane powinny być stosowane, aby zapewniać widoczność w przypadku braku oświetlenia podstawowego. Należy stosować oświetlenie od frontu lub naprzeciwko źródła światła.

6. Jakie materiały stosuje się do produkcji znaków ewakuacyjnych?

Znaki bezpieczeństwa mogą być wykonane z materiałów takich jak folia samoprzylepna, płyty PCV, aluminium czy stal. Powinny być wyposażone w elementy fotoluminescencyjne, aby zwiększyć bezpieczeństwo osobom przebywającym w halach i magazynach. Znaki ochrony i tabliczki uzupełniające muszą być zgodne z obowiązującymi normami i przepisami.

7. Jak duże powinny być znaki ewakuacyjne?

Wielkość znaków powinna być uzależniona od odległości widzenia – np. 200 mm do 20 m, 300 mm do 30 m i 400 mm do 40 m. W halach przemysłowych należy zastosować większe znaki drogi ewakuacyjnej, aby były widoczne w sytuacjach zagrożenia. Zasady rozmieszczania znaków ewakuacyjnych mówią przepisy, że każdy znak powinien być widoczny w normalnej linii środkowej widzenia.

8. Czy w obiektach przemysłowych potrzebne jest oznakowanie poziome?

Tak, oznakowanie poziome jest istotnym uzupełnieniem znaków ewakuacyjnych. Linie i strzałki na podłodze wskazują odcinek drogi ewakuacyjnej, granice stref oraz miejsca zbiórki do ewakuacji. Oznakowanie poziome i tabliczki pionowe powinny być umieszczone w ciągłości drogi do wyjścia.

9. Jak kontrolować oznakowanie ewakuacyjne w dużych obiektach?

Właściciel powinien regularnie kontrolować stan znaków i tabliczek, zwłaszcza w halach z ruchomym wyposażeniem. Znaki ewakuacyjne uzupełniające nie mogą być zasłonięte regałami, maszynami czy ścianami działowymi. Należy sprawdzić, czy oznakowanie zapewnia możliwość ewakuacji osobom znajdującym się w obiektach budowlanych.

10. Czy istnieją dodatkowe znaki bezpieczeństwa uzupełniające?

Tak, istnieją znaki ewakuacyjne uzupełniające dla drabin ewakuacyjnych, rękawów ratunkowych i masek ucieczkowych. Powinny być umieszczone zgodnie z zasadami rozmieszczenia znaków i widoczne prostopadle do kierunku ruchu. Konieczność wyposażenia budynku w znaki ewakuacyjne uzupełniające wynika z przepisów ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Oznakowanie dróg ewakuacyjnych – przepisy. O tym nie można zapomnieć!